De laatste was de eerste

De laatste was de eerste

De aller, allerlaatste gast in de Bloeiplaats Transitium, was, zonder dat het was georganiseerd of bedacht, ook de eerste: Tamarah Benima, onder meer rabbijn van de gemeente Beit Ha’Chidush in Amsterdam. Het team had alle slaapkamers al uitgeruimd en opgedoekt, maar toen plots Tamarah nog twee nachtjes wilde komen slapen, maakte het met alle liefde weer een bedje voor haar op. En zo heeft Tamarah het Transitium dus in- en uitgeslapen. En er een column aan gewijd in het Nieuw Israelitisch Weekblad die we, met toestemming van de auteur, hieronder graag weergeven.

*

Stiltewerk – door Tamarah Benima

De afgelopen week heb ik in een asielzoekerscentrum geslapen. Of correcter, een gebouwencomplex waar statushouders gehuisvest gaan worden. Het staat in het Noordhollands Duinreservaat bij Bakkum en functioneerde 75 jaar als kindertehuis. St. Antonius, zoals het heette, werd ontworpen door Jacob Fels (niet joods). De inspiratie door Frank Lloyd Wright en de Amsterdamse School is nog merkbaar. Het stond sinds 2011 leeg. Onverkoopbaar.

Toen gebeurde er iets bijzonders. Een handjevol vrijwilligers knapte een deel van het complex gestaag op tot een doe-het-zelf retraite centrum met een fantastische, rustgevende, liefdevolle sfeer. Ik heb met eigen ogen zien gebeuren, want ik was de eerste gast die in Bloeiplaats Transitium sliep en de laatste. Het gebouw is verkocht aan de COA. Geen betere tijdelijke opvang voor vluchtelingen die in Nederland mogen blijven dan dit. Kunstenaar en coach Malve Dau, die de leiding had over het project, heeft met haar vrijwilligers alles geschilderd, de kamers ingericht met meubels uit Kringloopwinkels. Het babyvleugeltje van mijn moeder staat al een jaar in de gemeenschappelijke ruimte. Zonder poten, want die zijn bij verschillende verhuizingen en verschuivingen in de loop der tijd allemaal afgebroken.

Het Transitium is een typisch voorbeeld van de uitspraak uit Spreuken der Vaderen: “Het is niet aan jou om het werk af te maken, maar je kunt het ook niet laten liggen”. Je moet er dus wel aan beginnen. Punt is alleen: je moet soms zien dat er werk aan de winkel is. En dan niet de moed in de schoenen laten zinken door de gedachte: Er is geen einde aan, waar begin ik aan?! Het woord ‘bloeiplaats’ komt trouwens van Thomas van Kleef, de manager-monnik van het aanpalende Zeeveld. Ook een plek voor spirituele workshops, maar waar ook familieweekenden worden gehouden of bedrijfsuitjes. Mijn rabbijnenscriptie en, jaren later, mijn laatste boek, schreef ik in Zeeveld.

Een ‘bloeiplaats’, waar je tot rust en tot tesjoewa kan komen, zou ook een geweldig idee zijn voor de joodse gemeenschap. De joodse traditie heeft veel te bieden, maar het equivalent van een klooster of ashram ontbreekt: een plek waar je niet hoeft (of zelfs soms mag) praten, een plek waar je niet onmiddellijk in een discussie verwikkeld raakt, een plek waar gemediteerd wordt (en niet alleen een uurtje), waar gezamenlijk gedavvened wordt als vorm van stilte en als onderbreking van de stilte. Een soort Jom Kippoer, zeg maar, maar dan met gezond voedsel, en heel wat langer dan een dag. Ik ga het niet opzetten. Ik ‘heb’ Zeeveld. Maar het zou mooi zijn als anderen eens aan zo’n project beginnen.

Paasbesmetting

Paasbesmetting

Handen wassen, thuis blijven, afstand houden: pas deze drie regels ook innerlijk toe, en je zou aan het Corona virus weleens een geweldige Paasbesmetting kunnen overhouden! Lees hier een paas essay dat ik schreef voor Nieuw Wij. Continue Reading

Miserere

Miserere

‘Hoe kwam je erbij’, wordt me wel gevraagd, ‘bij die Liber doe-het-zelf coachingsmethodiek?’. ‘Psalm 51’, zeg ik dan. ‘Psalm 51 en Allegri’. Klik op de afbeelding om verder te lezen.
Continue Reading

Ik, wie ben ik?

Ik, wie ben ik?

Bouwen we een huis, we beginnen bij het begin. Tegen alle wetten van de zwaartekracht in, beginnen we met ons levenshuis bij het dak. Niet bij de vraagtekens, maar bij de uitroeptekens van ons bestaan. Klik op de afbeelding om verder te lezen Continue Reading

Wie zit er aan het stuur?

Wie zit er aan het stuur?

Een ‘hack’ is een elegante oplossing voor een complex probleem. In die zin is ook Liber een hack. Er zijn maar drie stappen voor nodig om je uit een geautomatiseerde levenshouding te bevrijden. De uitkomst: een reset, een update, van je denken en doen. Je bent weer bij de tijd.

Liber leert je dus niet om zonder ‘ik’ of ‘zelf’ door het leven te gaan, maar om het steeds weer te actualiseren. Het mysterieuze, zo niet mystieke van de zaak: niet een ander weten brengt wat we menen te weten bij de tijd, maar een niet-weten. Breng zus (denken te) weten en zo (denken te) weten met elkaar in gesprek en het leidt op z’n best tot een hybride. Maar huwelijk je weten uit aan je niet-weten, en het kind van die omgang getuigt van werkelijke oorspronkelijkheid en originaliteit. Continue Reading

Liber in het kort

Liber in het kort

“Libert helpt je niet je verlangens te realiseren, maar om ze onthecht te leren evalueren. Al doende verhuis je van waan naar werkelijkheid. Je ontdekt dat het leven geen moetje is, maar een minnaar die van je wil houden.” Benieuwd wat Liber is en doet? Klik en lees hier de samenvatting… Continue Reading

Onthechting

Onthechting

Monnikenwerk in een woord omschreven: onthechting. ‘Dying to self is at the heart of the spiritual journey’. Lees hier wat de Franciscaner monnik Richard Rohr er verder over zegt. Continue Reading

Vluchtplek

Vluchtplek

Het management van dit bedrijf voelt zich hier thuis en het weerzien is warm. ‘Jullie kunnen hier wel een dependance vestigen’ grap ik. “Dat zou een goed idee zijn”, zegt de directeur, “een vluchtplek”. Lees hier verder. Continue Reading

De ontkenner te leren zien

De ontkenner te leren zien

Als we het hebben over ‘denial’, bedoelen we dat iemand een wonde, een verlies, een vorm van innerlijk zwart, niet onder ogen wil komen. Op de eerste zondag van de Advent daagt me dat misschien wel meer dan de erkenning van onze ontkenning, de erkenning van de ontkenner in ons, de geboortegrond is van het… Continue Reading

Each day is a holy place

Each day is a holy place

We seldom notice how each day is a holy place Where the eucharist of the ordinary happens, Transforming our broken fragments Into an eternal continuity that keeps us. Somewhere in us a dignity presides That is more gracious than the smallness That fuels us with fear and force, A dignity that trusts the form a… Continue Reading

Meditatief de was drogen

Meditatief de was drogen

Zonder waslijn wordt contemplatief de was ophangen wat lastig. Fijn dus dat Aaron laatst op meditatieve wijze wat palen met lijn heeft neergezet, zodat nu ook deze monastieke traditie hier met bezielde aandacht beoefend kan worden. Wie het gewone niet eert… Continue Reading

Zeggen we nu wel nee?

Zeggen we nu wel nee?

Ruim zeventig miljoen doden en 55 jaar later, kijkt de laatste secretaresse van Hitler er met onbegrip op terug dat ze destijds geen ‘nee’ zei: ‘Ik was geen overtuigd Nationaal Socialist’ zegt Traudl Junge in Der Untergang. ‘Toen ik naar Berlijn kwam had ik ook kunnen zeggen: “nee, daar wil ik niet aan meewerken en… Continue Reading

Wie een kuil graaft

Wie een kuil graaft

Ooit wil ik nog eens een boek schrijven over tegeltjeswaarheden. Of misschien een serie retraites organiseren, daarop gebaseerd. Vandaag aan de beurt: ‘wie een kuil graaft voor een ander… ‘. Continue Reading

Leven zonder waarom

Leven zonder waarom

Hillary Clinton weet waardoor ze de verkiezingen verloor: ‘de FBI brak het momentum’. Dat zou best eens waar kunnen zijn. Maar minstens zo oorzakelijk lijkt me de denktrant die ze met deze uitspraak onthult. Want eigenlijk zegt ze: ‘geef me een zondebok en ik besta weer’. En wie denkt zo niet? Als ons tegenslagen overkomen,… Continue Reading

Prayer for the day after

Prayer for the day after

For the acknowledgement, acceptance and full embrace of the loser in ourselves, we pray. So that our ears may be opened for the Life giving Word beyond all hurt. For the acknowledgement, acceptance and full embrace of the fearful one in ourselves, we pray. So that our ears may be opened for the Life giving… Continue Reading

TransitieThuis Jan open

TransitieThuis Jan open

Voor iedereen die zelf z’n stilteretraite kan en wil vormgeven, opent op 26 september ‘TransitieThuis Jan’ de deuren. De spelregels: gasten boeken voor een vaste periode van zeven dagen. Deze begint en eindigt altijd op een vrijdag. Ook kunnen ze hun proces zelf dragen, want er is geen (zichtbare) begeleiding of (tastbaar) vangnet. Een gevarieerde… Continue Reading

De laatste was de eerste

De laatste was de eerste

De aller, allerlaatste gast in de Bloeiplaats Transitium, was, zonder dat het was georganiseerd of bedacht, ook de eerste: Tamarah Benima, onder meer rabbijn van de gemeente Beit Ha’Chidush in Amsterdam. Het team had alle slaapkamers al uitgeruimd en opgedoekt, maar toen plots Tamarah nog twee nachtjes wilde komen slapen, maakte het met alle liefde… Continue Reading

Transitium Fase 1 voorbij

Transitium Fase 1 voorbij

Anderhalf jaar kreeg de Bloeiplaats Transitium de tijd zichzelf uit te vinden. Zoals deze in Malve Dau en Marieke Hildenbrant ook twee moeders kreeg. Die er, samen met het team, over waakten en voor zorgden als was het hun eigen kind. Wat het ook werd. Een overvloed aan moeder-kracht maakte dat honderden (!) hier weer… Continue Reading

Begin in jezelf

Begin in jezelf

To a disciple who was forever complaining about others, the master said, “If it is peace you want, seek to change yourself, not other people. It is easier to protect your feet with slippers than to carpet the whole of the earth.” – Anthony de Mello, One Minute Wisdom Continue Reading

Veertig jaar Jan XVII

Veertig jaar Jan XVII

Vandaag veertig jaar geleden, op 12 augustus 1976, passeerde de oprichtingsakte van Jan XVII. Velen mogen de stichters dankbaar zijn voor het werk dat zij toen begonnen. Zoals onze dankbaarheid ook uitgaat naar al die anderen – vrijwilligers, vrienden, donateurs, adviseurs, bestuursleden – die de afgelopen jaren bijdroegen aan ons werk. Wat ooit een aanvang… Continue Reading

Over het ‘vak mens’

Over het ‘vak mens’

Wat een verademing om bij de introductie van Tim Kaine weer eens wat heus politiek vakmanschap in actie te zien. Zijn speech was doorwrocht en doordacht, geen electoraal aandachtspuntje of het was er behendig in verweven. Ook de aanloop naar de bekendmaking dat hij Hillary’s running mate zou zijn: onberispelijk. Geen lekken, geen drama. Zoals… Continue Reading

Zachte krachten

Zachte krachten

Nooit niet actueel: ‘De zachte krachten zullen zeker winnen’ * De zachte krachten zullen zeker winnen in ’t eind — dit hoor ik als een innig fluistren in mij: zoo ’t zweeg zou alle licht verduistren alle warmte zou verstarren van binnen. De machten die de liefde nog omkluistren zal zij, allengs voortschrijdend, overwinnen, dan… Continue Reading

God laten zorgen

God laten zorgen

In weer een mooie toevoeging aan de site ‘All of Bach’ speelt Dorien Schouten het koraal ‘Wer nur den lieben Gott läßt walten’. De tekst gaat zo: Wer nur den lieben Gott läßt walten Und hoffet auf ihn allezeit, Den wird er wunderlich erhalten In allem Kreuz und Traurigkeit. Wer Gott, dem Allerhöchsten, traut, Der… Continue Reading

Hardloper of slak?

Hardloper of slak?

Een slak mag dan geen pootjes hebben, een slakkengang voltrekt zich wel degelijk stapje voor stapje. Eerst scheidt de slak met het onderlichaam een kleefstof af, waar hij zich vervolgens met datzelfde onderlichaam aan hecht en over vooruit trekt. Wat zou het de mens niet baten om op eenzelfde manier door het leven te gaan.… Continue Reading

Rob Schipper

Rob Schipper

Vandaag zou Rob Schipper jarig geweest zijn. Samen met Ton de Nooy stichtte hij Jan XVII. Jarenlang hield Rob, ook letterlijk, trouw de wacht in ZeeVELD opdat de inzet van de stichting hier vorm zou kunnen krijgen. Eerder dit jaar overleed hij. Bij wijze van eerbetoon plaatsten we recent een herdenkingsbordje op het huis dat… Continue Reading

Verlangen ontmoet antwoord

Verlangen ontmoet antwoord

Het mondje dat aanhoudend aan de babbel is, kan moeilijk ook nog open vallen van verbazing. Wat precies de reden is waarom een mens zich niet genoeg kan oefenen in het zwijgen. Want alleen de dichte mond opent het oor. En alleen een open oor hoort aan de oppervlakte van de dingen voorbij. Wat? Te… Continue Reading

Nieuwe armoede

Nieuwe armoede

‘Zoiets regel je niet met een referendum’, ‘de blijvers voerden slecht campagne’, of ‘de politiek heeft het er zelf naar gemaakt’ – oorzaken te over voor de uitslag van het Britse EU referendum.Ik ontwaar echter vooral een nieuwe klassenstrijd. Tussen hen die genoeg vaardigheden en instrumenten bezitten om het leven mee te lijf te gaan… Continue Reading

Eerlijker delen

Eerlijker delen

En toen bleek ook het Britse referendum een strijd tussen haves and have nots. Met als onderliggende existentiële vraag: verwacht je je de komende decennia staande te kunnen houden of niet? Want of de wetgever nu om de hoek woont of in Timboektoe, het zal de meeste mensen een zorg zijn. Hun grootste verlangen: voldoende… Continue Reading

Herberg of stal

Herberg of stal

Het grootste gevaar van uitwassen van excessieve irrationaliteit – Orlando, de moord op Jo Cox, een mogelijk Brexit, presidentskandidaat Trump – is dat ze de aandacht van de zogenaamd redelijk denkende mens afleiden van zichzelf. Als iemand de afgrond instapt met de woorden ‘volgens mij kan dit best’, ben je toch al snel geneigd te… Continue Reading

"Dat allen één zijn.”