Om wat de stilte baart

Om wat de stilte baart

Hoe kan het dat stilte het ons zo moeilijk kan maken? Als in: ‘ik krijg het maar niet stil in mijn hoofd’.

Misschien komt het doordat stilte meestal akoestisch wordt verstaan. Gedacht wordt dat het een kwestie is van de afwezigheid van geluid, ook dat van gedachten of gevoelens.

Ik heb nooit begrepen hoe dit een ambitie kan. Zijn het niet juist woorden die het leven maken of breken? Logischer dan woordloos ‘stil’ te willen zijn, lijkt me het verlangen ‘gepast bespraakt’ te zijn. In staat op het juiste moment het juiste woord te spreken.

De vraag luidt dan niet: ‘hoe word ik stil?’, maar ‘hoe kom ik aan dat passende woord?’. Aan het woord dat de leemte van een gegeven situatie tot op de micromillimeter nauwkeurig opvult. De vraag van het concrete moment voor 100% goed beantwoordt.

Om daar te komen moeten we de geboortegrond van onze woorden in het vizier krijgen. Onszelf aanleren steeds weer de vraag te stellen: waar komt het woord dat ik denk of spreek eigenlijk vandaan? Uit mijn woord-voorraadkast of vers van het land?

De Liber methodiek kan je hierbij behulpzaam zijn. Want Liber zet er niet op in ‘een en al’ stil te worden, helemaal zonder gedachten, woorden of gevoelens, maar leert je een zo verstilde relatie met je woorden te ontwikkelen dat daaruit het juiste woord geboren kan worden.

Als Liber je vraagt een woordwolk te maken, is dat een aansporing je woord-voorraadkast volledig uit te mesten. Wat daarbij het lastigst is: om dat ook helemaal te doen. En om geen woorden op de plank te laten liggen waarvan een weer ander woord zegt dat ze mooi of zelfs deugdzaam zijn. Dat ze het verdienen bewaard te blijven.

Laat ze allemaal uit de kast komen. Al je woorden.

De volgende stap bestaat eruit ieder van die woorden je ‘aandacht zonder meer’ te schenken. Dik en dun, rijp en groen: koester je woorden, verwelkom ze. En als ze zich stilhouden, bevraag ze. Dring erop aan dat ze zich uiten: ‘wie ben je, wat wil je, wat bedoel je?’

“Ik ben zo moe, wat is het leven zwaar, was mijn man maar wat gevoeliger, ik zou zo graag meer tijd voor mezelf hebben, woonden mijn kinderen maar dichterbij, ik zie niet wat deze oefening me brengt, was ik maar wat meer zus, had ik maar iets minder zo…’ geef al je woorden onbeperkt de ruimte. Laat al je woorden zich uitspreken en onthoud je van goedkeuring of afkeuring.

Leer voor je woorden aanwezig te worden als een rulle akker voor een regenbui: geen druppel die niet welkom is.

Wat zich dan kan gaan voltrekken, is niets minder dan een wonder. Want blootgesteld aan het onbelemmerde licht van je liefdevolle aandacht, blijkt ieder woord uit je woord-voorraadkast, ook dat waar je liever niet aan wilt, een zaaddragende vrucht te zijn. Die zich, ten volle gehoord, gezien, verwelkomd en bemind, geen betere plek kan wensen dan de schede van je liefdevolle bejegening. Waarin het dan afdaalt en tot rust komt om zich vervolgens… tot een nieuw, actueel, vers woord te ontwikkelen. Of niet. Doordat het afsterft.

Zo stil te worden is zoveel als vrouw te worden. En moeder. Een en al bereidheid om ieder woord, iedere gedachte, ieder gevoel, te beminnen en te ontvangen; vervolgens onbeweeglijk te wachten – welk woord slaat aan en welk woord niet? – en tenslotte te baren: het gewilde woord dat aan de orde is. En nog eens. En weer. En nog weer eens.

Want stil word je niet omwille van de stilte, maar omdat alleen de stilte levengevende woorden baart.

De vanzelf rijdende mens

De vanzelf rijdende mens

Een ‘hack’ is een elegante oplossing voor een complex probleem. In die zin is ook Liber een hack. Er zijn maar drie stappen voor nodig om je uit een geautomatiseerde levenshouding te bevrijden. De uitkomst: een reset, een update, van je denken en doen. Je bent weer bij de tijd.

Liber leert je dus niet om zonder ‘ik’ of ‘zelf’ door het leven te gaan, maar om het steeds weer te actualiseren. Het mysterieuze, zo niet mystieke van de zaak: niet een ander weten brengt wat we menen te weten bij de tijd, maar een niet-weten. Breng zus (denken te) weten en zo (denken te) weten met elkaar in gesprek en het leidt op z’n best tot een hybride. Maar huwelijk je weten uit aan je niet-weten, en het kind van die omgang getuigt van werkelijke oorspronkelijkheid en originaliteit.

Liber in het kort

Liber in het kort

“Libert helpt je niet je verlangens te realiseren, maar om ze onthecht te leren evalueren. Al doende verhuis je van waan naar werkelijkheid. Je ontdekt dat het leven geen moetje is, maar een minnaar die van je wil houden.” Benieuwd wat Liber is en doet? Klik en lees hier de samenvatting…

Blik op de nieuwe mens

Blik op de nieuwe mens

Wie bang is dat de mens zoals we ons die nu denken, ten onder zal gaan heeft gelijk, om de eenvoudige reden dat hem dat bestaansrecht niet is gegeven. Zo is hij niet ‘ontworpen’. (Lees hier verder)

Cognitieve sjablonen

Cognitieve sjablonen

‘Ons leven moet passen binnen het raamwerk dat wij daarvoor in gedachten hebben’ schreef ik in een eerdere blog. Dat raamwerk blijkt een prachtige naam te hebben: cognitief sjabloon…

Van zelfbeeld tot levensuitdrukking

Van zelfbeeld tot levensuitdrukking

Wat het Liber leren zo lastig kan maken: bewust breekt het je zelfbeeld af. De Pietje of Marietje waar je zo hard aan gebouwd hebt. Toch: wie zich geroepen voelt meer levensuitdrukking dan zelfbeeld te zijn, laat zich neerhalen.

Om wat de stilte baart

Om wat de stilte baart

Stil te worden is als vrouw te worden. En moeder. Een en al bereidheid om ieder woord te beminnen en te ontvangen; vervolgens onbeweeglijk te wachten en tenslotte te baren: het levengevende woord. En weer. En nog weer eens.

Amarillo by Morning

Amarillo by Morning

Te blijven voortbewegen, wat er ook gebeurt, dát is de kunst. Niet: een enkel akkoord te zijn, maar alle coupletten te durven gaan belichamen van het lied dat in je woont…

Liber, oefening 3

Liber, oefening 3

Dit is de verlengde versie van Oefening 2. De oefening beslaat iets meer dan een uur, waardoor je een extra woordwolk kunt maken en meer tijd en ruimte hebt om je te verhouden met …

Pasen, Liber: oefening 2

Pasen, Liber: oefening 2

Sta je met je neus op de ‘Nachtwacht’, je ziet een klodder, een veeg, een streek. Bepaald geen schilderij om over naar huis te schrijven. Dat wordt het pas als je er afstand van neemt…

Liber, oefening 1

Liber, oefening 1

Liber leert je te leven op twee motoren: de motor van je denken, doen en laten, streven, vinden, voelen, willen weten en verwachten, EN die van je volkomen verstilde gewaar zijn daarvan…

‘Look Mickey’

‘Look Mickey’

Het heilige muurtje in de kapel van ZeeVELD, heeft gezelschap gekregen van Roy Lichtenstein. Een afbeelding van zijn schilderij waarop Donald Duck …

To bow and to bend: jezelf zijn vraagt om lenigheid van geest

To bow and to bend: jezelf zijn vraagt om lenigheid van geest

Simple Gifts, een oud Shaker lied, zou de huishymne van het Liber-leren kunnen zijn. Lees er meer over en beluister het lied door op de afbeelding te klikken.

Thuis voor woorden van pijn, thuis voor woorden van leven

Thuis voor woorden van pijn, thuis voor woorden van leven

Aan de hand van een interview met de psychotherapeute Edith Eger, verhaalt deze blog over het belang van woorden. Klik op de afbeelding om verder te lezen.

Jan XVII Vriendenbrief 2017

Jan XVII Vriendenbrief 2017

Vragen domineren de Jan XVII Vriendenbrief 2017. Voor wie hartige kost niet schuwt: klik op het plaatje om verder te lezen.

Vredig in ZeeVELD

Vredig in ZeeVELD

Voor vrede op aarde hebben we nog wel even te gaan, vredig in ZeeVELD is het zeker. En bont. Klik hier voor meer foto’s.

Hard werken hoor…

Hard werken hoor…

… om in je eentje zoveel moois te moeten bewonderen. Klik hier voor nog meer plaatjes.

Dying before we die

Dying before we die

‘All spirituality is about dying before we die and being reborn as our True Selves in Love’, schrijft Richard Rohr. Lees hier verder.

Een kwestie van de juiste klemtoon

Een kwestie van de juiste klemtoon

Godsvertrouwen is als achterstevoren ondersteboven in de afgrond te durven springen. Hoor hoe Bach het doet klinken als we dat… niet doen.

Introducing: Liber

Introducing: Liber

Transitium ZeeVELD faciliteert overgangsprocessen. De specialiteit van het huis: de onthechtingsmethodiek Liber. Meer…

Onthechting

Onthechting

Monnikenwerk in een woord omschreven: onthechting. ‘Dying to self is at the heart of the spiritual journey’. Lees hier wat de Franciscaner monnik Richard Rohr er verder over zegt.

Zwijgen als weg van emancipatie

Zwijgen als weg van emancipatie

In de monastieke traditie speelt de kunst van het zwijgen een grote rol. Zo’n grote rol dat ik er in deze blog heel veel woorden wijd.

Zo stil en zo verzorgd

Zo stil en zo verzorgd

Zon, rust, alle deuren open, de kat slapend midden op de oprijlaan, de geur van vers gemaaid gras, geen geluid te bekennen. Lees hier verder…

Vluchtplek

Vluchtplek

Het management van dit bedrijf voelt zich hier thuis en het weerzien is warm. ‘Jullie kunnen hier wel een dependance vestigen’ grap ik. “Dat zou een goed idee zijn”, zegt de directeur, “een vluchtplek”. Lees hier verder.

Skies over ZeeVELD

Skies over ZeeVELD

Impressie van ZeeVELD bij avond. Januari 2017

Kerstmis: feest van emancipatie of van status quo?

Kerstmis: feest van emancipatie of van status quo?

Kerstmis vieren kan op een onzalige manier aan Kerstmis worden, in de weg staan… Lees en luister hier verder.

‘Nog minder’

‘Nog minder’

Een kerstgedicht. Lees het hier…

De demagoog in mij

De demagoog in mij

Elke keer als President Trump zegt: ‘ik ben de oplossing’, weet ik weer: ja inderdaad, in mij het probleem. Wakker worden. Werk aan de winkel. Lees hier verder…

De ontkenner te leren zien

De ontkenner te leren zien

Als we het hebben over ‘denial’, bedoelen we dat iemand een wonde, een verlies, een vorm van innerlijk zwart, niet onder ogen wil komen. Op de eerste zondag van de Advent daagt me dat misschien wel meer dan de erkenning van onze ontkenning, de erkenning van de ontkenner in ons, de geboortegrond is van het…

Each day is a holy place

Each day is a holy place

We seldom notice how each day is a holy place Where the eucharist of the ordinary happens, Transforming our broken fragments Into an eternal continuity that keeps us. Somewhere in us a dignity presides That is more gracious than the smallness That fuels us with fear and force, A dignity that trusts the form a…

Meditatief de was drogen

Meditatief de was drogen

Zonder waslijn wordt contemplatief de was ophangen wat lastig. Fijn dus dat Aaron laatst op meditatieve wijze wat palen met lijn heeft neergezet, zodat nu ook deze monastieke traditie hier met bezielde aandacht beoefend kan worden. Wie het gewone niet eert…

Onweerstaanbaar drama

Onweerstaanbaar drama

Achter z’n eigen drama holt de mens aan. En vraagt zich af, ‘waarmee ben ik toch zo druk?’.

Zeggen we nu wel nee?

Zeggen we nu wel nee?

Ruim zeventig miljoen doden en 55 jaar later, kijkt de laatste secretaresse van Hitler er met onbegrip op terug dat ze destijds geen ‘nee’ zei: ‘Ik was geen overtuigd Nationaal Socialist’ zegt Traudl Junge in Der Untergang. ‘Toen ik naar Berlijn kwam had ik ook kunnen zeggen: “nee, daar wil ik niet aan meewerken en…

Wie een kuil graaft

Wie een kuil graaft

Ooit wil ik nog eens een boek schrijven over tegeltjeswaarheden. Of misschien een serie retraites organiseren, daarop gebaseerd. Vandaag aan de beurt: ‘wie een kuil graaft voor een ander… ‘.

Leven zonder waarom

Leven zonder waarom

Hillary Clinton weet waardoor ze de verkiezingen verloor: ‘de FBI brak het momentum’. Dat zou best eens waar kunnen zijn. Maar minstens zo oorzakelijk lijkt me de denktrant die ze met deze uitspraak onthult. Want eigenlijk zegt ze: ‘geef me een zondebok en ik besta weer’. En wie denkt zo niet? Als ons tegenslagen overkomen,…

Prayer for the day after

Prayer for the day after

For the acknowledgement, acceptance and full embrace of the loser in ourselves, we pray. So that our ears may be opened for the Life giving Word beyond all hurt. For the acknowledgement, acceptance and full embrace of the fearful one in ourselves, we pray. So that our ears may be opened for the Life giving…

TransitieThuis Jan open

TransitieThuis Jan open

Voor iedereen die zelf z’n stilteretraite kan en wil vormgeven, opent op 26 september ‘TransitieThuis Jan’ de deuren. De spelregels: gasten boeken voor een vaste periode van zeven dagen. Deze begint en eindigt altijd op een vrijdag. Ook kunnen ze hun proces zelf dragen, want er is geen (zichtbare) begeleiding of (tastbaar) vangnet. Een gevarieerde…

De laatste was de eerste

De laatste was de eerste

De aller, allerlaatste gast in de Bloeiplaats Transitium, was, zonder dat het was georganiseerd of bedacht, ook de eerste: Tamarah Benima, onder meer rabbijn van de gemeente Beit Ha’Chidush in Amsterdam. Het team had alle slaapkamers al uitgeruimd en opgedoekt, maar toen plots Tamarah nog twee nachtjes wilde komen slapen, maakte het met alle liefde…

Transitium Fase 1 voorbij

Transitium Fase 1 voorbij

Anderhalf jaar kreeg de Bloeiplaats Transitium de tijd zichzelf uit te vinden. Zoals deze in Malve Dau en Marieke Hildenbrant ook twee moeders kreeg. Die er, samen met het team, over waakten en voor zorgden als was het hun eigen kind. Wat het ook werd. Een overvloed aan moeder-kracht maakte dat honderden (!) hier weer…

Begin in jezelf

Begin in jezelf

To a disciple who was forever complaining about others, the master said, “If it is peace you want, seek to change yourself, not other people. It is easier to protect your feet with slippers than to carpet the whole of the earth.” – Anthony de Mello, One Minute Wisdom

Veertig jaar Jan XVII

Veertig jaar Jan XVII

Vandaag veertig jaar geleden, op 12 augustus 1976, passeerde de oprichtingsakte van Jan XVII. Velen mogen de stichters dankbaar zijn voor het werk dat zij toen begonnen. Zoals onze dankbaarheid ook uitgaat naar al die anderen – vrijwilligers, vrienden, donateurs, adviseurs, bestuursleden – die de afgelopen jaren bijdroegen aan ons werk. Wat ooit een aanvang…

Over het ‘vak mens’

Over het ‘vak mens’

Wat een verademing om bij de introductie van Tim Kaine weer eens wat heus politiek vakmanschap in actie te zien. Zijn speech was doorwrocht en doordacht, geen electoraal aandachtspuntje of het was er behendig in verweven. Ook de aanloop naar de bekendmaking dat hij Hillary’s running mate zou zijn: onberispelijk. Geen lekken, geen drama. Zoals…

Zachte krachten

Zachte krachten

Nooit niet actueel: ‘De zachte krachten zullen zeker winnen’ * De zachte krachten zullen zeker winnen in ’t eind — dit hoor ik als een innig fluistren in mij: zoo ’t zweeg zou alle licht verduistren alle warmte zou verstarren van binnen. De machten die de liefde nog omkluistren zal zij, allengs voortschrijdend, overwinnen, dan…

God laten zorgen

God laten zorgen

In weer een mooie toevoeging aan de site ‘All of Bach’ speelt Dorien Schouten het koraal ‘Wer nur den lieben Gott läßt walten’. De tekst gaat zo: Wer nur den lieben Gott läßt walten Und hoffet auf ihn allezeit, Den wird er wunderlich erhalten In allem Kreuz und Traurigkeit. Wer Gott, dem Allerhöchsten, traut, Der…

Hardloper of slak?

Hardloper of slak?

Een slak mag dan geen pootjes hebben, een slakkengang voltrekt zich wel degelijk stapje voor stapje. Eerst scheidt de slak met het onderlichaam een kleefstof af, waar hij zich vervolgens met datzelfde onderlichaam aan hecht en over vooruit trekt. Wat zou het de mens niet baten om op eenzelfde manier door het leven te gaan….

Rob Schipper

Rob Schipper

Vandaag zou Rob Schipper jarig geweest zijn. Samen met Ton de Nooy stichtte hij Jan XVII. Jarenlang hield Rob, ook letterlijk, trouw de wacht in ZeeVELD opdat de inzet van de stichting hier vorm zou kunnen krijgen. Eerder dit jaar overleed hij. Bij wijze van eerbetoon plaatsten we recent een herdenkingsbordje op het huis dat…

Verlangen ontmoet antwoord

Verlangen ontmoet antwoord

Het mondje dat aanhoudend aan de babbel is, kan moeilijk ook nog open vallen van verbazing. Wat precies de reden is waarom een mens zich niet genoeg kan oefenen in het zwijgen. Want alleen de dichte mond opent het oor. En alleen een open oor hoort aan de oppervlakte van de dingen voorbij. Wat? Te…

Nieuwe armoede

Nieuwe armoede

‘Zoiets regel je niet met een referendum’, ‘de blijvers voerden slecht campagne’, of ‘de politiek heeft het er zelf naar gemaakt’ – oorzaken te over voor de uitslag van het Britse EU referendum.Ik ontwaar echter vooral een nieuwe klassenstrijd. Tussen hen die genoeg vaardigheden en instrumenten bezitten om het leven mee te lijf te gaan…

Eerlijker delen

Eerlijker delen

En toen bleek ook het Britse referendum een strijd tussen haves and have nots. Met als onderliggende existentiële vraag: verwacht je je de komende decennia staande te kunnen houden of niet? Want of de wetgever nu om de hoek woont of in Timboektoe, het zal de meeste mensen een zorg zijn. Hun grootste verlangen: voldoende…

Herberg of stal

Herberg of stal

Het grootste gevaar van uitwassen van excessieve irrationaliteit – Orlando, de moord op Jo Cox, een mogelijk Brexit, presidentskandidaat Trump – is dat ze de aandacht van de zogenaamd redelijk denkende mens afleiden van zichzelf. Als iemand de afgrond instapt met de woorden ‘volgens mij kan dit best’, ben je toch al snel geneigd te…

"Dat allen één zijn.”